Son yıllarda ekonomik şartlar ve Pazar isteklerinin değişmesi nedeniyle
modern meyveciliğin yapılması gerekmektedir. Modern meyvecilikte birim
alandan daha çok ve yüksek kalitede ürün elde etmek esastır. Elma
yetiştiriciliğinde ülkemizde dekara ortalama 1335 kg ürün alınırken;
gelişmiş ülkelerde dekara ortalama 6-8 ton ürün alınmaktadır. Bunun
nedeni ise bu ülkelerde klasik meyvecilik yerine modern meyveciliğin
yapılıyor olmasıdır.
BODUR MEYVE
YETİŞTİRİCİLİĞİNİN
AVANTAJLARI
Birim alanda daha çok ağaç kullanılarak daha fazla ürün
alınır.Bodur meyve ağaçları erken yaşta meyveye yatar.Budama,seyreltme,gübreleme
gibi bahçe işleri daha kolay ve ekonomik olarak yapılabilir.
Hastalık
ve zararlılarla mücadele daha az ve etkili biçimde kontrol edilir.
Hasat ve
elden geçirmenin kolaylığı nedeniyle insan işgücü ve üretim giderleri
azaltılır.
Meyve
iriliği ve renk yönünden daha kaliteli ve bir örnek ürünün elde edilmesi
sonucu pazarlanabilen meyve oranının artırılması söz konusudur.
KULLANILAN ANAÇLAR
Bodur
elma yetiştiriciliği daha çok zayıf gelişen anaçlar kullanılarak
yapılmaktadır. Son yıllarda ülkemizde de uygulanmaya başlayan bu tür
yetiştiricilik için çok farklı gelişme gücünde olan anaçlar
bulunmaktadır. Bu anaçlardan en yaygın olarak kullanılan M9 ve MM106
anaçlarının bazı özellikleri aşağıda belirtilmiştir.
M9 :
Bodur
anaçlar içinde dünyada en çok kullanılan anaçtır. Çok bodur ağaçlar
meydana getirirler. Verimli topraklarda daha iyi gelişirler. Kök sistemi
zayıftır ve gevrektir. Dikimden sonra ömrü boyunca desteğe ihtiyaç
gösterirler. Dikimin hemen ertesi yılı meyve vermeye başlarlar ve en iyi
koşullarda bile boyu 2,50- 2,70 metreyi geçmez. Ağaçlardaki bütün
meyveler merdiven kullanmaksızın rahatça toplanabilir. Verimli
topraklarda ağaç başına 60-70 kg ürün alınabilir. Dönümden ortalama 6-8
ton ürün alınabilmektedir. M9 anacı boğaz çürüklüğüne dayanıklı; ateş
yanıklığına ve pamuklu bite hassastır.
MM106 :
Bu
anaca aşılı ağaçlar çöğür anacının %50’si büyüklükte ağaçlar
oluştururlar. Toprağın drenajı iyi olmalıdır. Çok iyi kök sistemi
oluştururlar ve desteğe ihtiyaç göstermezler. Dikimi izleyen 2-3.
yıllarda önemli ölçüde meyve vermeye başlarlar. Üzerine aşılanan
çeşitlere göre değişmekle birlikte 5 m X 3 m veya 4 m X 3 m mesafelerle
dikilmeleri uygundur. Dönüme ortalama 65-80 adet fidan
dikilebilmektedir. Bu anaç pamuklu bite dayanıklı, kök boğazı
çürüklüğüne hassastır.
BODUR BAHÇE TESİSİ
Fidan dikimi yapılmadan önce dikim
noktaları kazıklarla işaretlenir. Bu amaçla uzun bir ipin arazinin üst
başına gerilmesi ile dikim sıraları; sağ yada sol başına gerilmesi ile
de ilk sıranın fidan yerleri belirlenir. Bu aşamadan sonra her sıraya
gerilen ip doğrultusu boyunca şerit metre yardımı ile sıra üzeri fidan
yerleri tek tek ve kontrollü olarak belirlenir ve kazıklarla
işaretlenir. Güneş ışığından iyi yararlanmak için dikim sıraları
Kuzey-Güney istikametinde olmalıdır. Tozlayıcı çeşit sırası 30 m’yi
geçmemelidir. Bu amaçla her 5-6 sırada bir tozlayıcı sırası
dikilmelidir. Fidan yerlerini belirlemede ve fidan dikimi esnasında
dikim tahtası kullanılmalıdır.
BODUR AĞAÇLARDA DİREK DİKİMİ
Modern meyve yetiştiriciliğinde bodur
anaçlar (M9, M26) kullanıldığında; ağaçların yıkılmasını önlemek,
dalları eğmek ve meyve yükünü taşımak amacıyla her ağaca bir direk veya
telli terbiye sistemi gereklidir. Bu amaç için sanayi borusu, ağaç direk
veya beton direkler kullanılmaktadır. Direk dikim işleminin fidan
dikiminden önce yapılması tavsiye edilir. Telli terbiye sisteminde her
10-14 metreye bir direk dikilmesi, 3 metre boyundaki direklerin 60 cm
sinin toprağa gömülüp betonlanması, 3 veya 4 sıra tel çekilmesi
gereklidir. 3 mm’lik galvenizli tel kullanılması tavsiye edilir.
SULAMA VE GÜBRELEME
UYGULAMALARI
Sulama
yapılmasının önemi kadar bir sulamada verilmesi gerekli olan su miktarı
ve sulama zamanı da önemlidir. Bodur meyve yetiştiriciliğinde kontrollü
su uygulaması meyve verim ve kalitesine büyük ölçüde etki eder.
Kontrollü su uygulamaları modern sulama yöntemleri ile mümkündür. Bu
yöntemlerin başında damlama ve mini sprink sulama yöntemleri
gelmektedir. M9 anacı ile sık dikilen bahçeler için damlama sulama en
uygun ve şart olan bir yöntemdir.
Gübreleme programı
için mutlaka toprak ve yaprak analizleri yapılması gereklidir. Bu
analizlere göre uzman kişiler tarafından yapılacak gübreleme tavsiyesi
damlama sulama sistemiyle birlikte uygulanmalıdır.
|
